mercredi 25 février 2026

Sự VÔ ƠN BẠC NGHĨA và PHẢN BỘI trong Phật Giáo - L’INGRATITUDE et LA TRAHISON dans le Bouddhisme.


 

Sự VÔ ƠN BẠC NGHĨA và PHẢN BỘI trong Phật Giáo - L’INGRATITUDE et LA TRAHISON  dans le Bouddhisme.

 

Tiếng VIỆT + 
Texte en FRANÇAIS

 


Sự VÔ ƠN BẠC NGHĨA và PHẢN BỘI trong Phật Giáo.
Lòng biết ơn : Nhớ ơn tổ tiên, cha mẹ, thầy cô, những bậc tiền bối và những người có công.
Đây là nguyên tắc cơ bản trong đạo Phật và trong cuộc sống: biết trân trọng và tôn kính những người đã giúp ta, dạy ta, và dựng nên nền tảng mà ta đang ngồi hôm nay.
Ngày xưa, một ngôi chùa được dựng nên bởi những thế hệ đi trước, cha mẹ và các bậc tiền bối.
Họ hy sinh thầm lặng cả đời họ : từng viên gạch, từng cây cột, từng cành cây…
Mỗi chi tiết đều chứa mồ hôi, nước mắt và tình thương của họ
Một cậu học trò trẻ tuổi đến, được các tiền bối, như bậc cha mẹ chỉ dạy.
Họ kiên nhẫn dạy cậu chăm sóc chùa, gieo hạt thiện lành, biết tôn trọng người khác.
Nhiều người bạn, như anh cả, luôn dìu cậu, âm thầm giúp đở và không mong được khen.
Như trong 31. Kinh Giáo thọ Thi-ca-la-việt (Sigalovada Sutta), Đức Phật dạy:
“Các bậc cha mẹ và những người đã chăm sóc con là thần trên trần gian.
Hãy biết ơn và tôn trọng họ.”
Thời gian trôi, cậu lớn lên.
Hạt giống trưởng thành, kiến thức và kỹ năng thuần thục.
Nhưng cậu bắt đầu nghĩ:
“Tất cả là nhờ tôi. Ánh sáng này, bóng cây này, thành quả này… tất cả là tôi!”
Tất cả người làng nhìn từ xa, thở dài:
“Ăn trái nhớ kẻ trồng cây. Uống nước nhớ nguồn.”
Cậu không nghe. Không còn ai là thầy cô, không còn ai là bạn, không một lời biết ơn.
KẺ KIÊU NGẠO VÀ BÓNG CÂY
Cậu trẻ tuổi lớn lên, quyền lực và tiếng tăm đến với cậu.
Cậu ngồi dưới bóng cây trước chùa và nói với mọi người:
“Bóng cây này tuyệt vời, ánh sáng này rực rỡ, tất cả là nhờ tôi!
Tôi là trung tâm, là ánh sáng!”
Cậu nhận hết công lao:
• Cây cột cũ
• Viên gạch mài bằng mồ hôi tiền bối
• Bóng cây che mát mà cả đời họ vun trồng
Một ngày, người bạn đã đồng hành từ đầu đến gần và hỏi:
“Cậu có nhớ những người đã dựng nên nơi này không?”
Cậu cười khẩy:
“Họ ư ?
Họ là quá khứ thôi, là ĐEN TỐI
Ngày nay là tôi, là ÁNH SÁNG
Tất cả đều nhờ tôi!”
Người quan sát từ xa, thở dài:
“Không phải quyền lực hay danh vọng làm bạn lớn. Ai quên ơn người gieo hạt sẽ không thấy mình lớn thật sự.”
SỰ KHÁC BIỆT VỚI TẤT CẢ CÁC VỊ TIỀN BỐI :
Các bậc tiền bối đã hy sinh đời sống cá nhân:
• chăm sóc chùa
• bảo vệ chùa
• dạy dỗ các thế hệ trẻ
Nhưng cậu ấy lại phớt lờ tất cả, tự nâng mình trên công sức của họ.
Như trong KINH PHÁP CÚ Dhammapada (v. 153), Đức Phật dạy:
“Người quên ơn sẽ không thấy hạnh phúc thật sự.”
Những hành động nhỏ tưởng bình thường:
• tưới cây
• nuôi dưỡng động vật
• giữ gìn nơi linh thiêng
Tất cả đều là thành quả của nhiều thế hệ, nhưng cậu tự hào lại quên hết.
________________________________________
Các cảnh tượng biểu tượng
• Bữa cơm do một người tiền bối chuẩn bị, cậu nhận mà không cảm ơn.
• Cái giếng trong chùa, nước mát, cậu ngồi và tự hào: “Tất cả là nhờ tôi!”
• Những cây trong vườn, bóng và ánh sáng, cậu cho là công của mình.
Nhưng Đức Phật nhắc nhở:
“Ai biết ơn, tâm hồn sẽ sáng. Ai vô ơn, tâm hồn sẽ tối.”
BÀI HỌC CUỐI CÙNG
Bài học vang vọng :
• Không phải vì bạn nghĩ mình là trung tâm của thế giới mà bạn lớn thật sự.
• Không phải vì bạn dùng Phật pháp sai lạc để tự tôn mà bạn hiểu đạo.
• Không phải bằng cách quên quá khứ, quên các bậc tiền bối mà bạn trở thành người đáng kính.
Cậu ấy đã bao giờ tự hỏi :
“Nếu không có những người đi trước hy sinh và xây dựng, liệu tôi có được ngồi dưới bóng cây này hôm nay?”
- Người khiêm nhường để lại dấu ấn.
- Người nào luôn tự hào mình chỉ để lại tiếng vang trống rỗng.
- Ai quên ơn người gieo hạt, sẽ không thấy mình lớn thật sự.
- Ăn trái nhớ kẻ trồng cây. Uống nước nhớ nguồn.
 
 
 
*********************************************************************************************************
 
 
 
 
L’INGRATITUDE et LA TRAHISON dans le Bouddhisme.
La Gratitude : c'est au MINIMUM se souvenir, c'est RESPECTER, c'est AVOIR DE LA RECONNAISSANCE envers les ancêtres, des parents, des maîtres et enseignants, des aînés et de tous ceux qui nous ont aidés.
C’est un principe fondamental du bouddhisme et de la vie : respecter et reconnaître ceux qui nous ont soutenus, guidés et construit la base sur laquelle nous nous tenons aujourd’hui.
Autrefois, une pagode fut bâtie par les générations précédentes : parents et aînés.
Ils sacrifièrent toute leur vie : chaque brique, chaque pilier, chaque branche…
chaque détail portait leur sueur, leurs larmes et leur amour.
Un jeune élève arriva, guidé pas à pas par ces anciens.
Ils lui enseignèrent patiemment à prendre soin de cette pagode, semer le bien, respecter chacun.
Un ami, comme un grand frère, le soutenait silencieusement, sans jamais chercher la louange.
Comme le dit le SUTRA Sigalovada Sutta :
“Les parents et ceux qui prennent soin de toi sont tes dieux sur terre.
Reconnais-les et respecte-les.”
Le temps passa.
L’élève grandit.
Les graines ont poussé, sa compétence a mûri.
Mais il commença à penser :
« MAIS, tout est grâce à moi. Cette lumière, cette ombre, ce succès… tout est moi !
JE suis l'AVENIR
EUX , ils sont le PASSÉ »
Les villageois, de loin, soupiraient :
« Quand tu manges le fruit, pense à celui qui a planté l’arbre. Quand tu bois de l’eau, pense à la source. »
Il n’écoutait pas.
________________________________________
Le vaniteux et l’ombre
Le jeune grandit, le pouvoir et la renommée vinrent à lui.
Il s’assit sous un arbre devant le temple et dit à tous :
« Comme cette ombre est belle, cette lumière éclatante… tout est grâce à moi ! Je suis le centre, je suis la lumière ! »
Il s’attribuait tout :
• le vieux pilier
• la brique polie par la sueur des anciens
• l’ombre de l’arbre qu’ils avaient planté
Un ami fidèle s’approcha et demanda :
« Te souviens-tu de ceux qui ont bâti cet endroit ? »
Il ricana :
« Eux ?
Ce n’est que le passé. Un sombre passé
Aujourd’hui c’est moi. Je suis la Lumière.
Tout ce qui arrive c’est grâce à moi ! »
Le maître l'observa en silence et sourit :
« Ce n’est pas le pouvoir ou la renommée qui rend grand.
Qui oublie celui qui a semé la graine ne connaîtra jamais sa vraie grandeur. »
________________________________________
Le contraste avec les anciens
Les anciens ont sacrifié leur vie personnelle :
• veiller sur la pagode
• protéger la pagode
• enseigner aux jeunes générations
Et lui, il les ignore et s’élève sur leur travail.
Comme le dit le SUTRA Dhammapada v. 153 :
« Qui oublie le bien reçu ne trouvera jamais le vrai bonheur. »
Même les gestes simples qu’on considère comme naturels :
• arroser les plantes
• nourrir les animaux
• entretenir les lieux sacrés
Tout cela est le fruit des efforts des générations passées, mais le vaniteux l’oublie.
________________________________________
Les scènes symboliques
• Le repas offert par un ancien, il le prend sans dire merci.
• Le puits du temple, l’eau fraîche, il s’assoit et se vante : « Tout cela est grâce à moi ! »
• Les arbres du jardin, l’ombre et la lumière, il se les attribue.
Mais Bouddha nous rappelle :
« Celui qui est reconnaissant voit la lumière.
Celui qui est ingrat vivra toujours dans l’ombre. »
________________________________________
La leçon finale
La leçon résonne :
• Ce n’est pas parce que tu crois être le centre du monde que tu es vraiment grand.
• Ce n’est pas parce que tu détournes le Bouddhisme à ton avantage que tu comprends la Voie.
• Ce n’est pas en reniant le passé et les anciens bienfaiteurs et tous ceux qui t'ont aidé,
que tu deviens digne de respect.
S’est-il déjà demandé :
« Si ces aînés n’avaient pas fait tous ces sacrifices, aurais-je l’ombre de cet arbre pour m’asseoir aujourd’hui et profiter de la fraicheur ? »
L’HUMILITÉ laisse une empreinte.
La VANITÉ ne produit qu’un écho vide.
Qui oublie celui qui a semé la graine ne connaîtra jamais sa vraie grandeur.
Quand tu manges le fruit, pense à celui qui a planté l’arbre.
Quand tu bois de l’eau, pense à la source.

Aucun commentaire:

Enregistrer un commentaire